Arapça bir kelime olan " Yakin" ile Türkçe " Yakın" arasında şaşırtıcı bir benzerlik vardır.Çünkü bilmek, yakın olmak manalarına gelen yakin ile adı üstünde yakın arasında hemen hiçbir fark yoktur.
Aslında yakin'in kelime anlamından çok dereceleri, merhaleleri daha önemlidir. Yakin, yakın olmak anlamına geldiğine göre bu yakınlığın da bir derecesi olması gerekir.
İslam ve tasavvuf literatürüne göre yakin'in derecelerinde hemen hemen ortak bir fikir birliği vardır. Buna göre;
- Yakin'in birinci derecesi ilmel yakindir. İlmel yakin birşeyi ilim yoluyla bilmek, o şeye ilminin derecesi kadar yakın olunmasıdır.
-İkinci derecesi ise aynel yakindir. Aynel yakin bir şeyin görülerek, aynen müşahade edilerek anlaşılıp bilinmesidir ( Gözlem)
- Yakinde üçüncü ve son derece " Hakkal yakindir" . Hakkal yakin o şeyin bizzat içinde bulunularak bilinmesi tanınmasıdır.
Bu üç merhaleyi vereceğimiz şu örnekle açıklayabiliriz:
- Hayatında hiç kar görmemiş birisine karın nasıl yağdığını, rengini, soğukluğunu söz yada yazıyla anlatmak ilmel yakindir.
- Aynı kişiyi bir dağ başına götürerek uzaktan karın nasıl yağdığının, nasıl birşey olduğunun gösterilmesi aynel yakin,
- O kişinin karın içine itilerek rengini, kokusunu, bizzat yaşayarak anlaması ise Hakkal yakindir.
Yakinin veya başka bir deyişle yakın olmanın anlam ve derecelerini gördükten sonra onun gerçek anlam ve derecelerini aşk ve muhabbet yönünden ele almayı bir sonraki yazımıza bırakıyoruz.
Allah'a emanet olun. Hep sevgi içre kalın...
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder